Rondje natuurbegraafplaats (2)

Elisa Lo-A-Njoe

Kaders

Ola Enzler

sneeuwlaarzen

Francesca Birlogeanu

afgetakelde chrysanten

Oumaima Belkhdar

Julia Jacobs

Jarmo Van Dam

Sander Van den Bogert

Je legt een knoop in de nek van een zwaan en iemand bedankt je

Jana van der Hak

Tegen de verveling

Louise van der Veen

vederwolken

Cai van der Werf

het bed vormt een grondgebied



overal vel om nagels in te duwen



het witte laken nog onbepaald terrein







het mag geen naam hebben



de kromming van mijn rug schept het kader



voor dit contract







mijn nek is blauw, door de jaren heen ben ik



meermaals afgeknepen en weer bevrijd







met je wijsvinger tast je kloppend naar de plekken van verval



je blijft hangen bij de ingekeepte basis van mijn hals



zegt hier, hieronder ben je breekbaar







dan ontspoort de adem



soms krab je iets weg

het bed vormt een grondgebied overal vel om nagels in te duwen het witte laken nog onbepaald terrein het mag geen naam hebben de kromming...

reisgebed

een geïsoleerde witte kamer, te lang en onterecht gebruikt



de doorzichtige vloeistof, drugsfeestje, neonkleuren en



daarna onderweg, het gordijn voorbij de tuin in







mieren klimmen via je broekspijp omhoog maar je kijkt



naar de bomen en ziet wat Van Gogh zag, dikke streken



rechtstreeks uit de tube aangebracht, je laat de mieren lopen







Toy Story wolken glijden boven het tollende gras voorbij



de hele blauwe kamer krult zich op en vouwt zich weer uit



je probeert met het ritme mee te ademen en



bijna lukt het, je denkt dat je flauwvalt



caleidoscopische inktvlekken knappen voor je ogen







en voor het eerst praat je achterstevoren



kets je stenen terug de mist in, het kleurt de ruimte rood







ooit wilde je plat en zocht je brand



nu hoop je op anders, een ander, verstrengeling



eigenlijk zoek je iets van jou, iets dat ondanks alles



stilstaat







een GGZ-medewerker houd je hand vast



weert zo alle rigide neerwaartse patronen



elk ondragelijk woord slingeren jullie samen



met krijt in grote ronde halen over bakstenen muren



en bomen







ze stopt een pluk haar achter je oor, stapt dichterbij



fluistert over een afgrond gevuld met zonnebloemen

een geïsoleerde witte kamer, te lang en onterecht gebruikt de doorzichtige vloeistof, drugsfeestje, neonkleuren en daarna onderweg, het gordijn voorbij de tuin in mieren klimmen...

Toverlantaarn

het eerste verkeer van de dag en het blauw flikkerend dwaallicht



lokken mijn ogen in ritmische vegen over de muur



en als onze vingers zo verstrengeld



in een schaduwspel van dieren



kan ik me het doorzichtig geworden zilveren idee bijna voorstellen



veilig ingekaderd en herkenbaar op de muur



weg uit dit krakende bed deze klamme lakens

het eerste verkeer van de dag en het blauw flikkerend dwaallicht lokken mijn ogen in ritmische vegen over de muur en als onze vingers zo...

om overal woestijn te vinden

je kijkt in de achteruitkijkspiegel en graaft ruis op



ik blast Chan Chan uit de autoradio om je te kalmeren







ik druk elke 4 minuten en 16 seconden op repeat



ik knoop met mijn vinger alles aan elkaar



korrels zand op het dashboard blaas ik weg







ik draai de volumeknop steeds verder open



tot de versnellingspook in je hand niet langer slingert



de circuskooi in je hoofd eerst ontbonden



vervolgens opgebrand







ik speel het nummer af tot oogcontact en opgebroken snelheid



deze magere werkelijkheid in je hoofd onherhaalbaar



ik beloof: het geblakerde wegdek koel ik voor je af

je kijkt in de achteruitkijkspiegel en graaft ruis op ik blast Chan Chan uit de autoradio om je te kalmeren ik druk elke 4 minuten...

oma was een kleine Franse vrouw met bedrieglijk sterke handen

tijdens het traplopen grijp je mijn bovenarm soms vast



ik voel je vingers nog, je had dunne polsen maar ijzeren vingers oma 



en ze ontbreken







oma, wil je me nog een keer vertellen over de soldatenlaarzen



in het gras, over je zusje, de witte vlag in haar handen, hoe jullie



samen een niemandsland vol prikkeldraad rennend zijn overgestoken



tussen mijnen en geweerkogels door, je liet haar hand niet los oma



ook toen al een gekartelde metalen grip en elk schot was mis







en als ik vraag hoe was de oorlog dan oma? was je niet bang?



dan haal jij nog een keer je smalle schouders op en zegt



eigenlijk wel spannend







je kreeg een leenhuis en soms stuurde je vader je de voortuin in



jij en je zussen, Amerikaanse soldaten liepen langs, mannen met



crew cut, jullie ontvingen sigaretten, kauwgom, nylonkousen en



de smaak van Hershey-chocoladerepen, een materiële openbaring



als ik dat seksistisch noem zeg jij dat deed je gewoon







in de bijkeuken staat een kartonnen doos met spullen die je mij hebt 



nagelaten, pijl en boog, romans van Márquez, een groen notitieboek 



met een handgeschreven gedicht







<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="915" src="https://i0.wp.com/vuurland.bes-sel-sen.studio/wp-content/uploads/2026/05/WhatsApp-Image-2026-04-30-at-11.17.28-1.jpeg?resize=1024%2C915&#038;ssl=1" alt="" class="wp-image-8086" style="aspect-ratio:1.119160629527854;width:407px;height:auto" srcset="https://i0.wp.com/vuurland.bes-sel-sen.studio/wp-content/uploads/2026/05/WhatsApp-Image-2026-04-30-at-11.17.28-1.jpeg?resize=1024%2C915&amp;ssl=1 1024w, https://i0.wp.com/vuurland.bes-sel-sen.studio/wp-content/uploads/2026/05/WhatsApp-Image-2026-04-30-at-11.17.28-1.jpeg?resize=300%2C268&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/vuurland.bes-sel-sen.studio/wp-content/uploads/2026/05/WhatsApp-Image-2026-04-30-at-11.17.28-1.jpeg?resize=768%2C686&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/vuurland.bes-sel-sen.studio/wp-content/uploads/2026/05/WhatsApp-Image-2026-04-30-at-11.17.28-1.jpeg?resize=1536%2C1373&amp;ssl=1 1536w, https://i0.wp.com/vuurland.bes-sel-sen.studio/wp-content/uploads/2026/05/WhatsApp-Image-2026-04-30-at-11.17.28-1.jpeg?w=1600&amp;ssl=1 1600w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /><figcaption class="wp-element-caption">Toegeschreven aan Rabindranath Tagore</figcaption></figure>







ook je iPad met Wordfeud is voor mij en een set blauwwit



aan-elkaar-gelijmd maar geschilferd antiek Frans servies

tijdens het traplopen grijp je mijn bovenarm soms vast ik voel je vingers nog, je had dunne polsen maar ijzeren vingers oma en ze ontbreken...

playmobil paard eerste model zwart

rommelmarkt en het lag daar maar zo zonder zadel



dicht tegen de rand van een donkerblauwe



met kruimels bezaaide plastic bak







ik stuur je eerst een foto van het paard



vervolgens een foto van ons tweeën klein en in een weiland



als laatste een momentopname van mijn lachende gezicht







vroeger reageer je zat je mij met stokken achterna



jij had ook een stok schrijf ik terug







je stuurt me tientallen instagram-memes



when my sister asks me for a favor that I’m obviously going to do for her but first 



I have to say no and give her a dirty look



me after my sister yells at me because I was annoying her on purpose



if you’re a sister you should send your brother money today



he’s probably sad







ik stuur je houten speelgoedtreinen en IKEA apenknuffels



ik stuur je foto’s van boeken van Camus, zonnebrillen, de zon



aperol spritz, een grote man met een kleine hond, zilveren asbakken



een rode disney cars televisie en een frenologiebuste iets voor jou?



ik probeer je te bellen maar je neemt niet op







vroeger schrijf ik was je kinderkamer gebarricadeerd



vroeger stond ik uren met zwaaiende armen voor je deur



ik verstuur het niet







in de avond vraag je of ik het paard heb meegenomen

rommelmarkt en het lag daar maar zo zonder zadel dicht tegen de rand van een donkerblauwe met kruimels bezaaide plastic bak ik stuur je eerst...

Datingsnelweg voor de grote vuurvlinder

bij gebrek



aan v-formatie



het bloeien



dit kleine leven van een week



met een tekort aan voicemail



liggen we versnipperd



ik weet nog steeds



niet precies



wat voor werk je doet



voor mij ben je



een beperkt aantal woorden



en



gehoest



geen overwinteraar



via de mail wil je



een aantal zaken



bespreken



en ja



lunch



er hangt een touw



zeg je



resten bliktelefoon



tussen ons in



we zijn twee gebieden



dit is de redenering



onze onderkanten zilvergrijs



bedekt



we vormen een



kwetsbare populatie



op minimaal



twee plekken



komen we voor



je zegt dat is bindend



onze naam



draagt ver

bij gebrek aan v-formatie het bloeien dit kleine leven van een week met een tekort aan voicemail liggen we versnipperd ik weet nog steeds niet...

Moedertaal

Tussen ons een heelal aan herhalingen. Tussen ons een dunne huid doorzeefd met ruimteschroot die zich, eenmaal succesvol gedragen, steeds in nieuwe bochten wringt. Moedervlekken op de hand, de bovenarm en beide schouders. Afhankelijk van de baan vormen ze een probleem.



Vandaag ben je jarig, sleurt een ladder van aluminium door het huis. Herinneringen rol je uit tot slingers, tot een ritme dat zich steeds verder buiten de dampkring bevindt. De snelheden zijn enorm.



Je weet dat een mens kort na lancering neer kan storten. Vandaag is de dag dat je een ouder overleeft. Het moment, lange tijd een idee geweest, wordt met de verjaardagstaart en kaarsen afgebrand.



In de spiegel zoek je elke dag, vanochtend nog, naar geelzucht, harde knobbels onder het vel en vermoeide ogen. Alles hangt af van de draairichting van de aarde. Je linkerborst noem je kunstmaan, vraagt mij of deze recht zit.



We lopen samen naar de voortuin om de gasten in de regen op te wachten. Druppels dringen door in gras en huidplooien, verstillen genen die zich lange tijd in cirkels hebben bewogen. Met onze moedervlekken weekt het water elke spoor van ziekte los.

Tussen ons een heelal aan herhalingen. Tussen ons een dunne huid doorzeefd met ruimteschroot die zich, eenmaal succesvol gedragen, steeds in nieuwe bochten wringt. Moedervlekken...

Neurowetenschapper IV

na het winnen begint het hervormen



monitorschermen en lichtgevoelige microscopen schakel je uit







wat echt is heb je zorgvuldig gekristalliseerd



anti-epileptische en antidepressieve beloftes flitsen op de tong



jaren van onderzoek worden als veilig wit pilletje



het daglicht ingestuurd







siliconen eens ingebracht worden uitgetrokken en kromgebogen



je schrobt de laboratoriummuren schoon



al het overtollig weefsel en de plastic resten brand je plat







eenmaal buiten de werkplaats zit je op de stoeprand



omringd door gedetermineerde resusapen, fruitvliegjes, muizen



twee afgekoelde zebravissen en een grijze rat







je kent de precieze omvang van wat je dragen en genezen kunt



tot op het microscopische heb je het onderzocht







je weet hoe uit onbruikbare alternatieven en gezichtsuitdrukkingen



empathie ontstaat en soms als ziekte verloopt







de biologische processen achter het spiegelsysteem heb je



met rode getallen en vegen bijna volledig in kaart gebracht







in het verre hoge gras wiegen vegetariërs en veganisten



met goudgele projectsubsidies en kennisbeurzen wachten ze je op

na het winnen begint het hervormen monitorschermen en lichtgevoelige microscopen schakel je uit wat echt is heb je zorgvuldig gekristalliseerd anti-epileptische en antidepressieve beloftes flitsen...

Neurowetenschapper III

halfwaardetijd, weet je, heeft niets met halvering te maken



maar met geestelijke droogte en het casino van empirisch onderzoek



elk gestorven proefdier druk je dichter tegen je aan







je schrijft op dat ratten over de toekomst kunnen dromen



fruitvliegjes noem je emotionele drinkers







de weerloze gelijkenissen tussen mens, aap en rat



(een bovenarmbot, twee onderarmbotten en vijf vingers)



staan in rood geturfd op de wit betegelde muur







spiegelneuronen stapelen zich op tot een bijbels gewicht



groot genoeg om naar boven te tillen







met elke streep vergroot je de kans op het bijna-persoonlijke



maar ook dat je wint en de tegels schoon kunt schrapen



de tl-verlichte kelder van al het geknoeide ontdaan

halfwaardetijd, weet je, heeft niets met halvering te maken maar met geestelijke droogte en het casino van empirisch onderzoek elk gestorven proefdier druk je dichter...

Neurowetenschapper II

je ontdekt ratten kunnen lachen



&nbsp;en slaapt niet meer







je duikt elke nacht



in de ondergrondse onderzoeksfaciliteit terug







daar typ en sleep je de neurale ruis tegelijk



met de geestelijke vermogens van muizen bloedend



het beeldscherm in







raapt alle bevroren plakjes hersenweefsel



met trillende handen bij elkaar







de toestand hangt af van enen en nullen



de verticale lijnen op een strook registratiepaper







wat het ook is



eindelijk oogcontact







je voorspellingsfouten trekken met rafelranden



flikkerende vervormingen op de muur

je ontdekt ratten kunnen lachen &nbsp;en slaapt niet meer je duikt elke nacht in de ondergrondse onderzoeksfaciliteit terug daar typ en sleep je de neurale...

Neurowetenschapper

’s avonds probeer je de tl-verlichte laboratoriumkelder te verlaten



elke aap, ieder knaagdier draag je de trap op mee naar huis







je kent de naam van al wat dof tikkend achter je aan loopt



de groeiende verzameling bijna menselijke silhouetten



vormt golvende patronen op de muur







elke stap blijkt een poging met de aard van het monitorlicht



en het zieke dier te breken







bij elke trede de ogen gericht op het wit dat door de deurkier valt



elektrodes als rozenkrans in de hand







uitkomstmaten bewaar je binnen een glazen reliekschrijn onder de arm



boven in het daglicht worden vraag en antwoord onder de stolp



in een spiraalvormige rij gezet

’s avonds probeer je de tl-verlichte laboratoriumkelder te verlaten elke aap, ieder knaagdier draag je de trap op mee naar huis je kent de naam...

Beeldverwerking

wat je weet: met blaren loop je opnieuw de kamer binnen



lekt etter, steeds breng je alles in de war







natte geheugensporen maken een puinhoop van het tapijt



&nbsp;(resten langer dan een meter worden door professionals



als feiten geregistreerd)







in stille gangen word jij, in stilte wordt de kamer schoongemaakt



de rug rechtgezet, in steunsysteem ben je gevangen



vreemde vingers bewegen horizontaal voor je gezicht







het hoofd nog broos en vol zwellend circus



zo volgen je ogen de vingers



zo klonter je

wat je weet: met blaren loop je opnieuw de kamer binnen lekt etter, steeds breng je alles in de war natte geheugensporen maken een puinhoop...

Op een Roompot-resort plattegrond drijven alle plekken die we hebben aangeraakt

professionals wijzen drie bronnen stilstaand water aan



buiten mij om worden mijn ouders ergens



ik mag niet spieken



neergezet







ik word gevraagd mijn vinger over het papier te bewegen



tot ik warmer ben







speeltuinen en luxe familievilla’s glijden voorbij



tot ik weet hier en zo is het gezin van glas geworden

professionals wijzen drie bronnen stilstaand water aan buiten mij om worden mijn ouders ergens ik mag niet spieken neergezet ik word gevraagd mijn vinger over...

Eerste zorgmelding

soms wandelen omstandigheden gekleed als agenten de woonkamer binnen



slaan met vlakke hand tegen witgeschilderde muren om te horen



hoe de fundering klinkt







in de keuken wordt er geknikt en gewezen naar de tl-buis die zijn



schouders schokt, ze stellen vast: het is een lang gedragen huis



zo beginnen feit en mening door elkaar te lopen







soms volgen er telefoontjes en dringen ambtenaren de familie binnen



beginnen over de vastgekoekte gootsteenput en ongefloste tanden



wat in het dossier verschijnt keert in alle rapporten terug







kinderen krijgen een lijst de-escalerende onderwerpen om met ouders 



over te praten, eten na acht is toegestaan evenals vroeg stofzuigen 



of in de ochtend luidruchtig geopende ramen

soms wandelen omstandigheden gekleed als agenten de woonkamer binnen slaan met vlakke hand tegen witgeschilderde muren om te horen hoe de fundering klinkt in de...

Bezoekuur

het ziekenhuisbed staat halfstok en



mijn moeder trekt haar borst recht







de snijranden zijn schoongemaakt



de borstwand rood de naden stug







ze cirkelt met haar linkerschouder



blijft haken in rouwstand







het verloren volume ligt als een



beschimmelde afgod tussen ons in







een van de twee onrusthekken rammelt



onder het ongelijk verdeeld gewicht







ze zegt jij bent dokter



maar ook ik weet niet hoe de cellen



morgen delen







ze laat haar arm zakken



en grijpt naar de reling

het ziekenhuisbed staat halfstok en mijn moeder trekt haar borst recht de snijranden zijn schoongemaakt de borstwand rood de naden stug ze cirkelt met haar...

Baker–Miller Pink

mannen in jassen



snijden microverkalkingen uit de borstkas



beloven elke holte op te vullen







met oplosbare garen hechten ze



een uitgerekte levensverwachting aan







met statistieken<del></del>



(één op de zeven vrouwen)



houden ze de hele verschraalde boel



(negentig procent kans op overleven)



bij elkaar







statistieken zetten deze vrouwen



onder de lamp







het kleine kwaad kan elk moment verschijnen







om het onkruid bij voorbaat weg te wieden



leggen vrouwen tussen twee koude glazen platen



hun borsten plat







met elke licht afwijkende klier



wordt er een schaduw in



hoofd en borstkas



geplaatst







de verpleegkamermuren zijn roze



dat schijnt kalmerend te werken

mannen in jassen snijden microverkalkingen uit de borstkas beloven elke holte op te vullen met oplosbare garen hechten ze een uitgerekte levensverwachting aan met statistieken...

Fantoom

remissie betekent



van het kleine kwaad



geen zichtbare sporen meer







maar gisteren in het pashokje



eigenlijk in elke spiegel



schuilt een woekerend gat







dat als knobbel nooit voelbaar



is geweest

remissie betekent van het kleine kwaad geen zichtbare sporen meer maar gisteren in het pashokje eigenlijk in elke spiegel schuilt een woekerend gat dat als...

Onbeluisterd bericht

en toch nam ik je stem in bewaring



zo klein en papier geworden



in je stil zijn







soms blaas ik je adem in



strijk ik je glad



bel ik op om je geblaf te horen







sleur je waterige lied als een orakel achter me aan



verbrokkel platgestampte grond







weet je nog die dag



dat we tegelijkertijd



hetzelfde zeiden?







vaker eis je ribben terug



probeer je ons begin met samengebalde hand



mijn borstkas uit te trommelen







herhaalt mijn naam



dreigt er stof van te maken







liefste, je bent aarde



en torent nergens bovenuit

en toch nam ik je stem in bewaring zo klein en papier geworden in je stil zijn soms blaas ik je adem in strijk ik...

Logo	Vincent Hammingh
Kernteam	Erwin Hurenkamp, Robin Block, Martijn van Bruggen, Isa Bob van Rooy, Aaron Pierens
Website	Laurens Besselsen

Julia Jacobs
Jarmo Van Dam
Sander Van den Bogert
Jana van der Hak
Louise van der Veen
Cai van der Werf